Chronologie van een "participatie" proces


In november 2014 koopt de gemeente Amersfoort 20 ha grond aan van woningbouwcorporatie Portaal. De grond is gelegen ten noordwesten van de Achterhoekerweg. Voor de ontwikkeling van dit gebied ontvangt de gemeente een provinciale stimuleringsbijdrage van € 2.150.000. Een voorwaarde hierbij is dat de gemeente een visie ontwikkelt op de toekomst van het gebied Vathorst-Noord.

Over zonnepanelen wordt niet gesproken.


Groenblauwe structuur 2015. In deze, door de raad goedgekeurde, toekomstvisie wordt ook aandacht besteed aan Vathorst-Noord. Er moet een goede landschappelijke overgang worden gecreëerd. Hiervoor moeten verschillende scenario’s worden ontwikkeld. Op korte termijn moet een structuurvisie voor het gebied worden ontwikkeld. Het gebied moet voor de Vathorst-bewoners vele recreatiemogelijkheden bieden.

Over zonnepanelen wordt niet gesproken.


Op 26 augustus 2015 vindt een eerste informatieavond over de mogelijke ontwikkeling van Vathorst-Noord plaats in Het Icoon. Bewoners wordt inzicht geboden in het gebied en de recreatieve uitgangspunten voor de invulling. Bewoners kunnen zich opgeven voor verschillende activiteiten en voor deelname aan de werkteams.


Op 14 september presenteert de gemeente Amersfoort de spelregels en uitgangspunten voor het participatieproject Over de Laak. Het gaat over groene recreatie, sport en natuur, over de overgang van stad naar polder 5 tot 10 ha boscompensatie, het voorkomen van sluipverkeer, rekening houden met de natuurwaarden in het gebied en de relatie met de Groenvisie gemeente Amersfoort.

Over zonnepanelen wordt niet gesproken.


Op 16 september 2015 komt het werkteam voor de eerste keer bijeen. Het werkteam bestaat uit geïnteresseerde bewoners, ondernemers en uit vertegenwoordigers van bewonersverenigingen, de padvinderij, de SGLA etc. Er worden drie denkrichtingen gepresenteerd. 1.: recreatie in een agrarisch landschap met zo min mogelijk ingrepen in de bestaande situatie, 2.: recreatie met nieuwe cultuur waarin ook ruimte is voor beperkte woningbouw binnen zogenaamde landgoederen, met bosjes, singels etc. en 50% verandering van het landschap, 3: een recreatiepark waarin 90% van het landschap verandert. Het werkteam komt drie keer bijeen. Er wordt een aparte bijeenkomst georganiseerd voor de jeugd. Elke vergadering van het werkteam wordt vervolgd door een openbare bijeenkomst. Daarnaast worden nog talloze andere participatie-initiatieven georganiseerd: een website, de dag ‘Over de Laak’ rond Markerhaven, publicaties etc.

Over zonnepanelen wordt niet gesproken.


In oktober 2015 presenteert Terra Incognica twee overzichten. Een overzicht betreft de honderden ideeën die bewoners tijdens het Laakse Havenfeest van 12 september 2015 visueel hebben neergelegd. De tweede publicatie (29 oktober 2015) betreft het ‘Bewonersadvies aan de Gemeenteraad’. Deze publicatie omvat 36 pagina’s met beknopte statements die honderden bewoners hebben gegeven over de invulling van Vathorst-Noord. Conclusie uit de honderden reacties: het gebied in Vathorst-Noord moet open blijven!

Er is niet één voorstel om in het gebied zonnepanelen te plaatsen!


3 november 2015. Een viertal private grondeigenaren – OBV BeheerBV, Vathorst Beheer BV, Schoonderbeek BV en Omnia Wonen – schrijven de gemeente. Bij verdere gebiedsontwikkeling in Vathorst-Noord moet ruimte worden geboden aan een landgoedachtige invulling met onder meer groene woonerven, hoeves en herenboerderijen waardoor het verlies in aankoopwaarde op de gronden kan worden beperkt. De grondeigenaren spreken zich uit tegen scenario 1.

Over zonnepanelen wordt niets geschreven.


Collegebericht 2015-153 d.d. 3 december 2015. De raad wordt geïnformeerd over de stand van zaken bij de participatie. Vanuit het participatieproces hebben de bewoners (een meerderheid daarvan uit Laak) 262 ideeën ingediend. Conclusie van het College: er is voor het gebied behoefte aan een groen-recreatieve functie en er is ook behoefte aan een openheid van het landschap en het behoud van natuurwaarden. Het College geeft zijn voorkeur voor de uitwerking van scenario 2 te kennen.


11 december 2015, Nieuwsbrief Over de Laak. De twee gemeentelijke projectleiders voor het gebied delen mee dat op 8 december 2015 de raadsleden zich bij een peiling hebben uitgesproken over de drie scenario’s die uit het participatieproces naar voren zijn gekomen. De raadsleden hebben zich uitgesproken voor een combinatie van de scenario’s 1 en 2. Dit houdt in: uitbreiding van het gebied Het Hammetje tussen de Palestinaweg en de verbindingsweg, met de mogelijkheid om langs de Palestinaweg landgoederen, i.c. beperkte woningbouw, te ontwikkelen. Het gebied ten westen van de Achterhoekerweg, de zogenaamde Portaalgronden, kan worden ontwikkeld voor waterrecreatie. Het gebied tussen de Palestinaweg en de Achterhoekerweg behoud zijn huidige (open) karakter.

Geen woord over zonnepanelen.


Collegebericht 2016-017 over haalbaarheidsonderzoek energielandschappen. Het geplande onderzoek voor verbreed voor de hele stad. Zes onderzoekbureaus worden ingeschakeld voor resp. ruimtelijke kaders, visualisatie, geluid-slagschaduw-veiligheid, ecologie en kwantitatief en kwalitatief onderzoek naar maatschappelijk draagvlak.

Terra Incognita, dat in december 2017 de randvoorwaarden etc. presenteert, is niet in het rijtje van zes onderzoekbureausopgenomen.


Raadsinformatiebrief 16 februari 2016. Het college rapporteert over de resultaten uit peiling die op 8 december onder de raadsleden is gehouden. Het bevestigt de daar uitgesproken voorkeur met daaraan toegevoegd enkele schematische kaarten betreffende de invulling. Op deze kaarten is op het gemeentelijke grondstuk in het centrum van het gebied de reeds aanwezige grootschalige agrarische opstal vervangen door een recreatiestrook. Hiertegen bestaat noch bij de raadsleden noch bij deelnemers aan het participatieoverleg een bezwaar.

Zonnepanelen zijn niet aan de orde.


Raadsvoorstel 9 mei 2016. De raad wordt gevraagd een ontwikkelingsvisie Over de Laak, inclusief bijlagen, vast te stellen. Ook wordt gevraagd in te stemmen met de herontwikkeling van enige ervan op gemeentelijk eigendom met 6 woningen, dit om de kosten voor natuur en recreatie in Vathorst-Noord gedeeltelijk te bekostigen. Tot slot krijgt het College de opdracht om een nieuw bestemmingsplan te maken voor Over de Laak zodat de ontwikkelingsvisie kan worden uitgevoerd.

De ontwikkelingsvisie is de weerslag van de discussie die de raad op 8 december 2015 heeft gevoerd en omvat de wens van een ruime meerderheid van de raadsfracties om scenario 1 en scenario twee te combineren

In januari 2018 is er nog steeds geen voorstel voor een bestemmingsplan, hoewel er bijna twee jaar is verstreken sinds de raad het College hiertoe een opdracht gaf. Ambtelijk is dit een moeilijk dossier omdat in de ontwikkelingsvisie vooral de resultaten uit het participatieproces zijn verwerkt maar de wensen van grondeigenaren onvoldoende zijn gehonoreerd.


Op 11 mei ondertekent wethouder Yvonne Kemmerling samen met de provincie de ‘Ruimtelijke agenda Amersfoort’. De provincie stelt 1,4 miljoen euro beschikbaar voor een groene blauwe ontwikkeling van het gebied ‘Over de Laak’ (pagina 14). Enkele pagina’s verder in de ruimtelijke agenda wordt aandacht besteed aan duurzame energieproductie. Hierbij wordt onderzoek aangekondigd naar de haalbaarheid van zonne-energievelden. Als mogelijke locaties worden Vathorst-West en het recreatief uitloopgebied Over de Laak genoemd.

Op 9 mei presenteert het College een raadsvoorstel waarin het resultaat van het participatietraject voor Vathorst-Noord is verwerkt. Twee dagen later wordt de intentie ondertekend om in hetzelfde gebied een zonne-energieveld te ontwikkelen. Gezien de tijd van ambtelijke voorbereiding van de ruimtelijke agenda is binnen het Amersfoortse stadhuis dus enerzijds het resultaat van de participatie verzilverd terwijl anderzijds al wordt gedacht aan een geheel andere bestemming die in de participatie niet eens aan de orde is geweest.


Op 23 mei 2017 bespreekt de gemeenteraad de haalbaarheid en voorwaarden voor windmolens en zonne-energievelden. De gebieden rond Vathorst worden als meest kansrijk bestempeld: Laak-Noord, Vathorst-West, de vuilstort van Smink en het talud langs de A1. De raad accepteert dat het eerder genoemde weidegebied langs de Nijkerkerstraat niet meer in aanmerking komt, dit naar aanleiding van protesten vanuit de Hoevelaakse bevolking. Lokale regelgeving staat niet langer particuliere initiatieven in de weg, aldus de raad. ‘Een historische stap, ‘ jubelt Wytze Dassen (D66). Alleen CDA, SP en BPA zijn tegen.

Na de besluiten van de raad laat het College, i.c. de wethouder RO, het na om de ruimtelijke planvorming op gang te brengen. Een initiatief zoals dat van Profin had dan kunnen worden aangehouden tot de ruimtelijke voorbereiding zou zijn afgerond. Deze uitwerking, die had moeten uitmonden ineen concept-bestemmingsplan, had onderwerp van inspraak kunnen zijn.


3 juli 2017. Collegebericht aan de Raad. Amersfoort ontwikkelt samen met Nijkerk een integrale visie voor een groenrecreatieve zone tussen de twee gemeenten. Uitgangspunten voor Amersfoort zijn de Visie Groenblauwe structuur (2015) en de ontwikkelingsvisie ‘Over de Laak’.

Amersfoort gaat dus niet uit van het, intussen verouderde, bestemmingsplan maar van de visie die in het raadsvoorstel van 9 mei als bijlage is vastgelegd en door de raad is goedgekeurd. Zonnepanelen komen niet aan de orde.


Collegebericht aan de raad. Onderwerp: Wabo-Projectbesluit voor het bouwen c.q. aanleggen van een zonne-energiepark van ca. 16 ha verspreid over diverse percelen in Vathorst-Noord.


Omstreeks 10 januari 2018 ontvangen bewoners van Vathorst een uitnodiging van Profin voor een ‘Inloopbijeenkomst Zonnevelden Vathorst-Noord’ in gebouw De Dissel in Hooglanderveen. Zo’n 100 belangstellenden bezoeken de avond.

Volgens Profin waren de meeste bezoekers positief over het plan. Dit komt niet overeen met de ervaringen van velen die deze avond hebben bezocht.